Ảnh hưởng từ bạn bè và cách cha mẹ có thể đồng hành cùng con

Giáo sư Tâm lý học Brett Laursen (Đại học Florida Atlantic, Hoa Kỳ) từng chia sẻ rất nhiều góc nhìn thú vị về ảnh hưởng từ bạn bè và cách cha mẹ có thể đồng hành cùng con. Dưới đây là những điểm mình tâm đắc nhất:

Ảnh hưởng từ bạn bè bắt đầu rất sớm

Theo Giáo sư, ảnh hưởng từ bạn bè không bắt đầu ở tuổi dậy thì mà xuất hiện từ rất nhỏ, thậm chí ngay từ 5-6 tuổi, khi trẻ bắt đầu quan tâm đến việc người khác nghĩ gì về mình. Trẻ không chỉ thay đổi khi bị ép buộc, mà còn thay đổi để hòa nhập, được chấp nhận hoặc cảm thấy mình thuộc về một nhóm.

Vì vậy, nếu con ở cạnh những người bạn biết chia sẻ, hợp tác, yêu thích học tập hay vận động, khả năng rất cao con cũng sẽ phát triển theo những hướng tích cực đó. Ngược lại, nếu nhóm bạn thường xuyên có những hành vi không phù hợp, những ảnh hưởng ấy cũng có thể dần hình thành trong cách suy nghĩ và cư xử của trẻ.

Bé trai và bé gái chịu ảnh hưởng theo những cách khác nhau

Bé trai thường chịu ảnh hưởng từ cả nhóm bạn vì các em có xu hướng sinh hoạt và tìm kiếm sự chấp nhận trong những nhóm lớn. Trong khi đó, bé gái thường chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ một hoặc vài người bạn thân do các em ưu tiên duy trì các mối quan hệ gần gũi, gắn kết.

Cha mẹ có thể làm gì?

Điều đầu tiên cha mẹ cần làm là thay đổi cách nhìn về những thay đổi của con. Khi trẻ bỗng cư xử khác đi, đừng vội cho rằng đó đơn giản chỉ là “đến tuổi nên vậy”. Mỗi sự thay đổi đều có thể xuất phát từ một nguyên nhân, và ảnh hưởng từ bạn bè là một trong những yếu tố rất quan trọng. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào hành vi của con, cha mẹ cũng cần quan tâm, quan sát và tìm hiểu các mối quan hệ xung quanh con để hiểu điều gì đang thực sự tác động đến trẻ.

Giáo sư Brett nhấn mạnh rằng cha mẹ cần giúp con nhận biết ảnh hưởng. Khi trẻ hiểu rằng xung quanh mình luôn có những tác động đến suy nghĩ và hành vi, trẻ sẽ bắt đầu biết tự hỏi: “Đây có phải điều mình thực sự muốn làm không?” Đó mới là nền tảng của khả năng tự bảo vệ mình.

Một điều quan trọng khác là: mối quan hệ tích cực với cha mẹ là một trong những yếu tố giúp giảm ảnh hưởng tiêu cực từ bạn bè. Khi trẻ cảm thấy được lắng nghe, được tôn trọng và được kết nối trong gia đình, các em thường ít cảm thấy phải làm mọi cách để được bạn bè chấp nhận.

Ngày nay, “bạn bè” của trẻ không chỉ là những người cùng lớp hay cùng khu phố. Mạng xã hội, cộng đồng trực tuyến và những người trẻ theo dõi mỗi ngày cũng có thể tạo ra những ảnh hưởng rất mạnh. Vì vậy, đồng hành cùng con trong thế giới số không chỉ là quản lý thời gian sử dụng thiết bị, mà còn là giúp con biết nhận diện ai đang ảnh hưởng đến mình, ảnh hưởng đó tích cực hay tiêu cực, và cách đưa ra lựa chọn phù hợp.

Cuối cùng, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là tìm cho con một thế giới không có ảnh hưởng từ bạn bè, vì điều đó là không thể. Điều quan trọng là giúp con có đủ sự tự tin, khả năng suy nghĩ độc lập và một mái nhà luôn sẵn sàng lắng nghe, để dù ở trong bất kỳ nhóm nào, con vẫn biết lựa chọn những điều tốt cho mình.