“GIÁO DỤC ĐẦU TIÊN KHÔNG DÀNH CHO TRẺ – MÀ DÀNH CHO CHA MẸ”
Trước khi dạy con học chữ, học số, hay học cách ngoan… chúng ta cần học một điều quan trọng hơn rất nhiều:
Khi con giận, con buồn, con hoảng loạn – cha mẹ phải làm gì?
Vì mỗi ngày, chúng ta không chỉ nuôi một đứa trẻ. Chúng ta đang nuôi cách mà đứa trẻ ấy sẽ đối diện với cuộc đời.
Một nghiên cứu dài 32 năm của ĐH Duke, Mỹ cho thấy: Trẻ biết bình tĩnh từ nhỏ sẽ lớn lên vững vàng hơn, hạnh phúc hơn, và ít tổn thương hơn.
Nhưng khả năng ấy không tự nhiên mà có.
Khi con bùng nổ, con chỉ phản ứng theo bản năng như khóc, la hét, đánh, hoặc im lặng thu mình lại. Nhưng, con không hư. Con chỉ chưa biết cách tự làm dịu mình.
Và nếu không ai dạy con cách đi qua những cảm xúc ấy, con sẽ mang nó theo đến khi lớn lên.
- Có người dễ bùng nổ chỉ vì một chuyện rất nhỏ.
- Có người nuốt hết vào trong rồi tìm cách trốn chạy bằng những điều làm tổn thương chính mình.
- Có người không biết nói ra điều mình thật sự cảm thấy, dù trong lòng rất cô đơn.
Không phải vì họ yếu. Mà vì ngày nhỏ, không ai chỉ cho họ cách ở lại với cảm xúc của chính mình.
VẬY “GIÁO DỤC CHA MẸ” LÀ GÌ?
Chỉ 4 điều rất nhỏ để giúp con học cách kiểm soát cảm xúc từ lúc nhỏ.
GIÚP CON GỌI TÊN CẢM XÚC
“Con đang tức giận à?”
“Con buồn đúng không?”
→ Cảm xúc khi được gọi tên sẽ dịu đi.
Ở BÊN CON KHI CON BÙNG NỔ
Thay vì nói “nín ngay”, “không được khóc nữa”…
Hãy thử nói:
“Mẹ đang ở đây với con.”
“Con cứ khóc cũng được.”
“Khi nào con bình tĩnh lại, mình nói tiếp nhé.”
Điều con cần nhất lúc đó không phải là bị ngăn lại,
mà là không bị bỏ lại một mình với cảm xúc của mình.
DẠY CON THỞ CHẬM LẠI
Khi con quá giận hoặc hoảng loạn, hãy cùng con:
hít vào chậm – thở ra chậm vài lần.
Không cần đúng kỹ thuật.
Chỉ cần cùng con thở.
Vì khi hơi thở chậm lại, con cũng bắt đầu hạ “cơn bão” xuống.
CHỈ DẠY KHI CON ĐÃ BÌNH TĨNH
Đừng cố nói lý khi con đang khóc, đang hét, đang mất kiểm soát.
Lúc đó, con không nghe được.
Hãy chờ đến khi con dịu lại, rồi mới nói:
“Lúc nãy con buồn vì điều gì?”
“Lần sau mình có thể làm gì khác hơn nhé con?”
Khi con đã an toàn trong cảm xúc,
con mới thật sự học được điều cha mẹ muốn dạy.
Những điều này nghe rất nhỏ.
Nhưng chính là cách một đứa trẻ học được kỹ năng lớn nhất của đời mình: Biết tự trấn an chính mình.
Và một đứa trẻ biết tự bình tĩnh lại sau cơn giận, biết đi qua nỗi buồn mà không vỡ vụn…sẽ lớn lên thành một người không dễ làm tổn thương người khác, cũng không dễ làm tổn thương chính mình.
Một xã hội bình an không bắt đầu từ những điều lớn lao.
Nó bắt đầu từ những đứa trẻ biết bình tĩnh.
Và điều đó bắt đầu từ một điều còn sớm hơn:
Những người cha mẹ biết ở bên con đúng cách trong những khoảnh khắc con mất bình tĩnh.
Note
Moffitt TE, Arseneault L, Belsky D, et al. A gradient of childhood self-control predicts health, wealth, and public safety. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011;108(7):2693-2698.
