“Keep their STARS shining”
Đây không chỉ là một thông điệp đầy cảm hứng tại Hội thảo khoa học Brain Health ở Anh, mà là một khung tư duy khoa học cô đọng về cách chúng ta bảo vệ và nuôi dưỡng sức khỏe não bộ.
Và với trẻ nhỏ, điều này càng quan trọng hơn khi não bộ các con còn đang linh động, mềm dẻo và dễ bị ảnh hưởng nhất.
Và điều giúp “ngôi sao” ấy rực rỡ không phải là học sớm hơn, làm toán tư duy nhiều hơn hay chạy trước bạn bè, mà là được nuôi dưỡng não bộ đúng cách, đúng thời điểm và đúng nhịp phát triển của chính con.
Khi người lớn chúng ta hiểu đúng, ngôi sao trong mỗi đứa trẻ sẽ tự nhiên tỏa sáng bền vững và đúng lúc.
Và STARS chính là lời nhắc nhở về những nền tảng cốt lõi đó:
S – SPEND TIME with parents, friends and hobbies (Kết nối xã hội và niềm vui cá nhân)
- Não bộ phát triển thông qua mối quan hệ và trải nghiệm có ý nghĩa.
- Thời gian chơi với cha mẹ, bạn, trò chuyện, tưởng tượng và theo đuổi sở thích giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, cảm xúc, khả năng tự điều chỉnh và sự linh hoạt nhận thức.
T – TUCK IN (Ăn uống lành mạnh – nuôi dưỡng não bộ)
- Dinh dưỡng là nhiên liệu cấu trúc của não bộ đang phát triển.
Não trẻ cần năng lượng ổn định, protein chất lượng, chất béo tốt, vi chất thiết yếu và một hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh để hình thành kết nối thần kinh. - Ăn uống ở đây không chỉ là ăn đủ, mà là ăn đúng: ăn đa dạng, ăn thật, ăn theo tín hiệu đói–no của trẻ, để mỗi bữa ăn trở thành một lần nuôi dưỡng não bộ, chứ không phải một cuộc chiến.
A – ACTIVE AND HEALTHY (Vận động và sức khỏe thể chất)
- Vận động giúp tăng lưu lượng máu và oxy lên não, hỗ trợ trí nhớ, khả năng tập trung và điều hòa cảm xúc.
- Não bộ và cơ thể phát triển song hành không thể tách rời.
R – REST AND RELAX (Nghỉ ngơi và thư giãn)
- Giấc ngủ không phải là “thời gian nghỉ”, mà là thời gian não làm việc nhiều nhất.
Trong khi trẻ ngủ, não củng cố trí nhớ, sắp xếp thông tin, phục hồi cảm xúc và tiếp tục phát triển. - Thiếu ngủ kéo dài ở trẻ nhỏ liên quan trực tiếp đến giảm tập trung, rối loạn cảm xúc và khó học hỏi. Không có hoạt động “học sớm” nào có thể bù đắp cho một giấc ngủ kém chất lượng.
- Đôi lúc, giấc ngủ trưa có thể không xảy ra ở một số trẻ, nhưng nếu thời gian đó trẻ nằm thư giãn, không màn hình cũng có lợi ích tương tự.
- Não trẻ cũng cần khoảng lặng để xử lý thông tin. Không phải lúc nào trẻ cũng cần náo động, cần tham gia hoạt động vui chơi hoặc luyện tập trí não, sẽ có những lúc trẻ cần tự chơi 1 mình, tự khám phá, tự thư giãn không cần người lớn.
- Thời gian không bị kích thích liên tục bởi màn hình điện tử giúp não tái tạo, tích hợp và tự điều chỉnh.
S – SAFETY (An toàn thể chất và an toàn cảm xúc)
- Không chỉ môi trường vật lý an toàn ít gây té ngã, não bộ cũng sẽ phát triển tối ưu khi trẻ cảm thấy an toàn về mặt cảm xúc.
- Môi trường không bạo lực, không áp lực, không so sánh giúp não trẻ ưu tiên học hỏi thay vì sinh tồn.
Brain health không bắt đầu từ câu hỏi “Làm sao để con giỏi hơn?” mà từ khoảnh khắc cha mẹ biết dừng lại và tự hỏi:
“Những điều con trải qua mỗi ngày có làm con thật sự hạnh phúc không?”
Bởi não bộ không chỉ là nơi học tập,
mà là nơi lưu giữ hàng triệu ký ức đầu đời
và chính những ký ức ấy sẽ định hình cách con nhìn thế giới, nhìn bản thân mình, và cảm nhận giá trị của cuộc sống sau này.
Điều quan trọng là: trong kho ký ức ấy, có đủ an toàn, đủ yêu thương và đủ niềm vui hay không.
